Bizans’ın sınır boylarında kurulan Osmanlı Devleti daha kuruluş yıllarında İstanbul ile ilgilenmeye başlamıştır. Beylik olduğu dönemde de devlet olduğu dönemde de İstanbul’a ilerlemişler ancak karşılıklı ittifaklar sonucunda ilerleme durdurulmuştur.
Osmanlı, İstanbul’u ilk ciddi kuşatma harekatını I.Bayezid döneminde gerçekleştirmiştir. 1395’te kuşatma altına alınan İstanbul maalesef ki Haçlı kuvvetlerinin Balkanlar’a doğru ilerlemesi üzerine durdurulmuştur.
Devlet bu döneme kadar birçok sefer ve savaş gerçekleştirmiş ancak İstanbul hep büyük bir tutku olarak gündemde tutmuştur. Nitekim Niğbolu zaferinin ardından İstanbul’u kuşatabilmek için Boğaz’da Anadolu yakasına bir kale yapılmıştır. Kale sayesinde İstanbul’a giriş ve çıkışları kolaylıkla kontrol edebilme şansı elde edebilmişlerdir.
Ancak tarih her zaman planlar dahilinde ilerlemediğini kanıtlarcasına art arda yaşanan olumsuzlukların ardından yine süreç askıya alınmıştır. Timur’un Anadolu’ya girişi, II.Murad döneminde yaşanan Düzme Mustafa isyanı, bu isyanın bastırılma süreci II.Murad’ın kardeşi Mustafa’nın isyanı bütün girişimlerin adeta boşa gitmesine yol açmıştır.
Genç yaşta başa geçen Sultan Mehmet ise İstanbul’u elde etme tutkusunu yitirmemiş ancak önceliğini gerekli şartların oluşmasına adamıştır. İlk tahta çıktığı zamanlar babası II.Murad ve Çandarlı Halil Paşa’nın baskısından oldukça bunalmıştır. Bu baskının sona ermesi için bir başarı elde etmek zorunda olduğunu bilen Sultan Mehmet geleceğinin garantisi olarak İstanbul’un fethini görmüştür. İkinci defa tahta çıktığında ise tecrübesini artırdığı için Çandarlı Halil Paşa’yı denetim altında tutmak için kendine yakın bir mevkide tutmuştur. Amacı güvendiği adamları Şehabeddin Paşa, Saruca Paşa ve Zağanos Paşa’yı divanında tutarak Çandarlı Halil Paşa’nın yeniçerilerden aldığı gücü etkisizleştirmektir. Sultan Mehmet, aynı zamanda bu tecrübeli paşanın diplomasi bilgisinden de yaralanmak istemiştir. Daha önce tahtan inmesine neden olan Haçlıların yeni bir müdahalesi ile karşılaşırsa Çandarlı Halil Paşa’nın bu olayı çözeceğine inanmıştır. Nitekim Bizans’ı oyalayabilecek bir politika izlemeyi başarmıştır Çandarlı Halil Paşa.
Sultan Mehmet, fetih için öncelikli olarak malzeme ve mühimmat elde etmek istemiştir. Saltanatın başında büyük bir kaynak sıkıntı çekmiş, hazineye gelir temin edememiştir. Ancak büyük rüyası için bu kaynağı sağlamak zorunda olduğunun da bilincinde hareket etmiş, maalesef ki kuşatma için halka yeni vergiler yüklemiştir. Bütün kaynaklar İstanbul’un fethine aktarılmıştır. Bu anlamda gümrük oranları bile artırılmıştır.
Askeri hazırlıkları da Padişah, kara ve deniz kuvvetleri şeklinde düzenlemiştir. Kara kuvvetleri için surları yıkabilecek ateşli silahlar ve savaş makinelerinin temini için çalışmalar Edirne’de yürütülmüştür. Hem yerli hem yabancı ustalar bu malzemelerin yapımında çalışmıştır. Bu hazırlıklar aynı zamanda tarihte bir ilki gerçekleştirmiştir. Dünya savaş tarihinde ateşli silahların en etkili olarak ve özel bir atış tekniği ile kullanıldığı kuşatma olarak tarihe geçmiştir.
İstanbul’un sadece karadan yürütülen operasyonlarla kuşatılmayacağının farkında olan Sultan Mehmet, deniz gücü takviyesine yoğunlaşmıştır. Bu nedenle yeni gemilerin inşası için Sultan Mehmet emir vermiştir. 12 kadırga, 70 kalyete, 20 küçük gemi Padişahın emriyle yapılmıştır. Gemilerin yapılması tek başına bir çözüm olamamıştır. Çünkü gemilerin teknik olarak yetersiz olması ve mürettebatın tecrübesiz olması ciddi sorun yaratmıştır.
Aynı zamanda Sultan Mehmet bu dönemde Sultan Bayezid döneminde yapılan Rumeli Hisarına ek olarak Anadolu Hisarını yaptırmış böylece Boğaz’ın kontrolü anlamında büyük güç elde etmiştir.
Padişah Sultan Mehmet, fetih hazırlıklarını büyük bir sabırla sürdürmüştür. Hisarın tamamlanmasına yakın bir zamanda Sultan II. Mehmet şehir surlarının önünde incelemelerde bulunmuştur. Üç gün boyunca incelemeler yapması Bizans İmparatorunu tedirgin etmiş, şehrin tehlike altında olduğunu anlamasını sağlamıştır. Bu süreçte Venedikliler de elim bir olayla kendilerini savaşın içinde bulmuşlardır. Boğaz’dan geçmeye çalışan Venedik gemisinin engellenmesiyle savaşın içinde yer almak zorunda kalmışlardır. Bu olaylar neticesinde Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmek istediği kesin olarak anlaşılmıştır. Venedikliler Sultan Mehmet’in bu kararlılığı karşısında ikiye bölünmüştür. Çünkü Osmanlı limanlarında ticaret yapan Venediklilerin Bizanslılar ile de ticaret anlaşması bulunmaktadır. Venedikliler, hangi tarafta yer almaları gerektiğine karar verememişlerdir. Aynı şekilde Galata’da kolonisi olan Cenevizliler de birtakım problemle yaşamıştır. Venediklilerin ve Cenevizlerin problemleri devam ederken Osmanlı kuşatma hazırlıklarına devam etmiştir.